ડેટ્રોઈટના ડૉક્ટરની ગિરફ્તારી, ખતના વિષે વાતચીત કરવા માટેની એક તક છે

(આ આર્ટિકલ પહેલા સહિયો દ્વારા તારીખ 14 મે 2017ના રોજ અંગ્રેજીમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. Read the English version here.)

લેખક: અનામી

ઉંમર : 33
દેશ : પુણે, ભારત

મારા પર ‘ખતના’ની પ્રક્રિયા કરવામાં આવી હોવાનું મને સ્પષ્ટ રીતે યાદ હોવા છતાં મેં મિસાક લીધા પછી, દાઉદી બોહરા સમાજમાં અપનાવવામાં આવતી આ પ્રથા વિષે મેં પ્રશ્ન કરવાની શરૂઆત કરી. આ પ્રથા હંમેશા ખોટી લાગતી હતી પરંતુ, જો મારી માં, બહેન અને સમાજના લગભગ બધા જ લોકો આ પ્રથાને અપનાવતા હોય ત્યારે હું કેવી રીતે પ્રશ્ન ઉઠાવી શકું?

હું -મસ્જિદમાં જતી, ઉપવાસ કરતી અને મારા પાસે જેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે તે બધું જ કરતી એક નાની આજ્ઞાકારી બોહરા દીકરી હતી.મિસાક લીધા પછી, એક બોહરા બૈરા તરીકે મારા પરની કઠોર મર્યાદાઓમાં વધારો થવા લાગ્યો. ‘ખતના’ વિષે જાણવાની મારી ઉત્સુક્તાને કારણે હું તે વિષેની માહિતી શોધવા લાગી. પરંતુ પ્રામાણિક્તાથી કહું તો ગુગલમાં શું ટાઈપ કરવું તે પણ મને ખબર નહોતી. અંતે ગમે તેમ કરી જ્યારે મેં તે માહિતી શોધી ત્યારે, આફ્રિકામાં થતાં બૈરાઓના જેનિટલ મ્યુટિલેશનના લોહીલુહાણ ફોટાઓથી મારા કૉમ્પ્યુટરની સ્ક્રીન ભરાઈ ગઈ પરંતુ, બોહરા સમાજમાં આ પ્રથા અપનાવવામાં આવી રહી છે તે વિષે બહુ જ થોડી માહિતી હતી અથવા તો તેવી માહિતી ઉપલબ્ધ જ નહોતી. સ્પષ્ટ છે કે બોહરા સમાજમાં આ બાબત વિષે વાત કરવાની મનાઈ હતી પરંતુ, મારી કૉલેજની એક સહિ હતી જે મારી ઉંમરની બોહરા દીકરી હતી અને મનેતેના પર વિશ્વાસ હતો. તેણીએ કહ્યું કે “મને લાગે છે કે જ્યારે આપણે મોટા થશું ત્યારે આપણને કોઈ સમસ્યા આવી શકે છે અને કદાચ આપણે ક્યારેય સેક્સનો આનંદ નહિં લઈ શકીએ.” એ તેણીના જ્ઞાનની મર્યાદા હતી અને તેણી પણ મારા જેટલી જ કનફ્યુઝ હતી. મારા ગુસ્સામાં વધારો થઈ રહ્યો હતો કારણ કેસમાજના ઘણા નિયમો ખાસ કરીને, બૈરાઓ માટેના નિયમો લોજિક વિનાના, જૂનવાણી અને એકદમ બિનજરૂરી હતા અને તે બધામાં ‘ખતના’ પ્રથા સૌથી વધુ ક્રૂર હતી.

મારા પોતાના અનુભવ કરતા, મારી મોટી બહેનની દીકરી જ્યારે સાત વર્ષ (જે ઉંમરે ‘ખતના’ની પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે)ની થઈ તે સમય મારા માટે ખૂબ જ કઠીન હતો. એ બાબત સ્પષ્ટ હતી કે મારી બહેન અને માં બન્ને આ પરંપરાને ચાલુ રાખવાની યોજના કરી રહ્યાં હતા. મારી માસુમ ભત્રીજીને ડરતી જોઈહું એકદમ અસહાય અને નિરાશા મેહસુસ કરી રહી હતી. અંગને કાપ્યાની પછીની રાત્રીએ તેણીને પીડામાં જોઈને મને ખૂબ જ દુઃખ થયું. આ ક્રૂર પ્રથાની આસ્થા ધાર્મિક અને સંસ્કૃતિક રીતે એટલી બધી ઊંડે સુધી છે કે તેને ઉખાડી ફેંકવી ખૂબ જ મૂશ્કેલ છે. જો કોઈ બદલાવ આવવો જોઈએ તો તે સમાજની અંદરથી જ આવવો જોઈએ. પરંતુ, જ્યારે કોઈ એ વિષે બોલવા જ તૈયાર ના હોય તો, કેવી રીતે બદલાવ આવી શકે?

અમેરિકામાં નાની દીકરીઓ પર ‘ખતના’ પ્રક્રિયા કરતા ત્રણ ડૉક્ટરોની ગિરફ્તારીના સમચાર ફેલાઈ રહ્યાં હોય, આપણા માટે એ ખૂબ જ અગત્યનું અને મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે કે આપણે સમાજની અંદર તે વિષે એકબીજા સાથે વાત કરીએ. મને ખાતરી છે કે આપણા સમાજની અંદર એક પણ બૈરી એવી નહિં હોય જેણે ક્યારેય આ પ્રથા સામે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો ના હોય. અંતે, કેવી રીતે કોઈ માં ઈચ્છાપૂર્વક પોતાની દીકરીને આવી પીડા સહન કરવા દે? મોઢું ફેરવી લઈ, મિશિગનમાં જે કંઈ થયું તેનાથી આપણે કંઈ લેવા-દેવા નથી એવું માનવાના બદલે, આપણે તે વિષે વાત કરી અને પ્રશ્ન ઉઠાવી, તેનો એક તક તરીકે ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.

આ સમાજમાં હું મોટી થઈ હોવાથી, હું આ સમસ્યાના દરેક પાસાઓને સારી રીતે સમજું છું, કોઈપણ બોહરા આ બાબતમાં વાત કરવા ઈચ્છતા નથી કારણ કે તે ગુપ્ત અંગો અને બૈરીઓના જાતીય અંગોવિષેની વાત છે અને સેક્સ વિષે વાત કરવાનીમનાઈ છે. પરંતુ, કુટુંબીજનો અને મિત્રોના નાના-નાના સમૂહોમાં સાથે મળી આપણે આ જૂનવાણી પ્રથાને ફરી તપાસવી જરૂરી છે. હવે સહિયો જેવી નોન-પ્રોફિટ સંસ્થાઓ ઉપલબ્ધ છે, જે સમાજના લોકોને માહિતગાર અને શિક્ષિત કરવા વચનબદ્ધ છે. એવા ઘણા વૈજ્ઞાનિક ડૅટા ઉપલબ્ધ છે જે સાબિત કરે છે કે આ પ્રથા અપનાવાથી કોઈપણ પ્રકારનો લાભ થતો નથી. આપણાંમાથી જે લોકો ઈચ્છતા હોય તેમણે, મદરસા અને કૉલેજો, અન્ય સામાજીક સંસ્થાઓ અથવા પીટિશન પર સહી કરવા દ્વારા આપણા અનુભવોને શેર કરવાના માર્ગ શોધવા જરૂરી છે. એવી વ્યવસ્થા સામે આપણે આપણો અવાજ બુલંદ કરવો જરૂરી છે, જે સમાજના લોકો માટે ઘાતક હોય અને ‘ખતના’ જેવી ક્રૂર પ્રથા સમાજના લોકો માટે લાભદાયક છે તેવું બ્રેનવૉશ કરે.

પૂરા વિશ્વમાં મારી ઘણી એવીસહિયો છે જેમને નાની-નાની દીકરીઓ છે અથવા તો નજીકના ભવિષ્યમાં તેમને ત્યાં નાના બચ્ચાઓ જન્મ લેશે. અવશ્ય તેઓ તેમની દીકરીઓને પ્રેમ કરે છે અને તેમને આવી ક્રૂરતાનો ભોગ બનવા દેવાનું પસંદ નહિં કરે પરંતુ, રિતરીવાજનું પાલન કરવાની તલવાર માથા પર લટકી રહી હોવાથી, તેની વિરૂદ્ધ ઉભા રહેવાની તાકત બહુ ઓછા લોકોમાં છે. સ્વતંત્ર રીતે વિચાર કરવાનો આપણો અધિકાર છીનવી લેવામાં આવી રહ્યો છે અને આપણે આપણા ધાર્મિક આગેવાનોને પ્રશ્ન કરવાની હિંમત કરતા નથી.પ્રત્યેક દિવસે, વિશ્વભરમાં અનેક દીકરીઓ આ પીડામાંથી પસાર થાય છે અને હંમેશા માટે તેમના જીવનમાં અસરો છોડી જાય છે.સમય ઝડપથી પસાર થઈ રહ્યો છે અને આવી પ્રથા સામે આપણે આપણો અવાજ બુલંદ કરવો જરૂરી છે તેમજ હવે, આ પ્રથાને બંધ કરવા આપણે આપણા ધાર્મિક આગેવાનો સામે માંગ કરવી જરૂરી છે.

Advertisements

ખતના વિષે કેવી રીતે વાતચીત કરવી : પ્રભાવશાળી વાતચીત માટે માર્ગદર્શન

છેલ્લા બે વર્ષમાં દાઉદી બોહરા સમાજે છોકરીઓ માટેની ખતના પ્રથા, જે ખફ્ઝ, ફીમેલ જેનિટલ કટિંગ (એફ.સી.જી) અથવા ફીમેલ જેનિટલ મ્યુટિલેશન (એફ.જી.એમ) તરીકે પણ જાણીતી છે, તે સંબંધી ઘણા વાદવિવાદો જોયા છે. ડેટ્રોઈટ, અમેરિકામાં ફીમેલ જેનિટલ કટિંગના આરોપ હેઠળ દાઉદી બોહરા ડૉક્ટરોની ધરપકડ થયા બાદ, ઘણા દાઉદી બોહરાઓ ખતના બાબતના તેમના મૌનને તોડવા ઈચ્છે છે અને તેમના કુટુંબીજનો અને મિત્રો સાથે એ વિષે વાતચીત કરવા ઈચ્છે છે. ઘણા લોકો તેમના કુટુંબીજનો અને મિત્રોને તેમની દીકરીઓ પર ખતના પ્રથાનો ઉપયોગ બંધ કરવાનું સમજાવવા ઈચ્છે છે.

પરંતુ, આ વાતચીત કેવી રીતે કરવી એ તેઓ જાણતા નથી.

ખતના સંબંધી પ્રભાવશાળી વાતચીત કરવામાં મદદરૂપ થવા માટે અમે એક ગાઈડ તૈયાર કરી છે. અમે ઈચ્છીએ છીએ કે તમારા મિત્રો અને કુટુંબીજનો સાથે આ બાબત પર વાતચીત શરૂ કરતા પહેલા તમે આ ગાઈડ પર એક નજર કરો.

સાંભળવાની શક્તિ અને વાત કહેવાની કલા પરથી સતત સંવાદ કરતા રહેવાનું સ્વીકારવા અને તેના મહત્વને સમજવામાં આવતી મૂશ્કેલીઓ સંબંધી કેટલાક પાસાઓ વિષે જાણશું.

1) સાભળવું :

અન્ય વ્યક્તિને ધ્યાનથી સાંભળવામાં ખૂબ જ શક્તિ છે. નિર્ણય અને અનુમાન કર્યા વિના, બસ શાંતિથી અને ધ્યાનથી તેમને સાંભળો.

વ્યક્તિએ કેવુ મહેસુસ કરવું અથવા શું કરવું જોઈએ, તેવી સલાહ આપવાના બદલે તેમની વાત સાંભળો અને તેના પર વિચાર કરો.

જોકે, પ્રભાવશાળી સંવાદ માટે એક યોગ્ય મર્યાદા નક્કી કરવી એ મહત્વનું છે. જો કોઈ વ્યક્તિ તમારી સાથે સારો વ્યવહાર ના કરતી હોય તો, તેમની સાથે સંવાદ બંધ કરી શકો છો

 a) પૂરી વાત કરી શકે તેવા પ્રશ્નો પૂછો :

સૂચક અથવા ટૂંકા પ્રશ્નો જેનો જવાબ ફક્ત હા અથવા ના હોય તેવા પ્રશ્નોના બદલે, ડીટેલવાળા પ્રશ્નો લોકોને તેમની સાથે બનેલી ઘટનાને સમજવામાં મદદરૂપ થાય છે અને તેમની પોતાની આંતરિક શક્તિ સાથે જોડે છે.

 “તમે સારૂં મેહસુસ કરો છો?” તેવો પ્રશ્ન કરવાના બદલે તમે કેવું મેહસુસ કરો છો?” તેવો પ્રશ્ન કરો.

 b) વિચારશીલ ભાષાનો ઉપયોગ કરો :

નીચે જેવા વાક્યોનો ઉપયોગ કરો

  • “મેં સાંભળ્યું કે તમે…..” અથવા
  • “મને એવું લાગે છે કે……”

તેની સાથે ચોક્કસ ના હોય તેવા વાક્યોનો ઉપયોગ કરો જેમ કે,

  • “મને આશ્ચર્ય થાય છે કે તમે….?” અથવા
  • “હું તે બરાબર સમજ્યો?”

તેનાથી લોકોને, તેઓ કેવું અનુભવી રહ્યાં છે તે સમજવામાં અને તમારી સમજને સુધારવામાં મદદ મળે છે તેમજ, તેઓ જે કંઈ કહેવા ઈચ્છે છે તે પ્રત્યેના તમારા ઈન્ટરેસ્ટને બતાવે છે. લોકો તેમના અનુભવનું વર્ણન કરવા જે ભાષાનો ઉપયોગ કરે, તેવી જ ભાષામાં જો તમે તેમની સાથે વાત કરો તો તમે તેમની ઈચ્છા પર ખરા ઉતરો છો અને તમારી સાથે ખુલા દીલથી વાત કરે છે.

તમે કોઈ વ્યક્તિની ખાસ ભાષાને સાંભળો ત્યારે એફ.જી.એમ./સી. સંબંધી શબ્દો ધ્યાનમાં રાખવા. જેમાં, તેઓ એફ.જી.એમ./સી.- “ખતના”, “એફ.જી.સી.”, “સ્ત્રીની સુન્નત” “પ્રક્રિયા” નો સંદર્ભ કેવી રીતે આપે છે તે સમાવિષ્ટ છે. તમે તેવા શબ્દોનો ઉપયોગ ના કરતા હોવા છતાં, બોલનાર વ્યક્તિ જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવાથી તેણીને મહેસુસ થશે કે તમે તેણીના નજરયાનો આદર કરો છો.

 c) અંગત અનુભવો માન્ય કરો :

ઘણી વાર લાંછન અને માનસિક આઘાત લોકોને તેઓ એકલા હોય તેવું મેહસુસ કરાવે છે. જ્યારે તમે શરૂઆતમાં તેમની વાત સાંભળો ત્યારે રાજનૈતિક લડાઈ અથવા સૈદ્ધાંતિક દલીલોમાં પડવું યોગ્ય નથી. કોઈ સ્ત્રી ખતના વિષેનો તેમનો અનુભવ જણાવતી હોય અથવા કોઈ વ્યક્તિ એવું જણાવતા હોય કે ધાર્મિક કારણોને લીધે ખતનાનું પાલન થવું જોઈએ તો, તેવી વ્યક્તિને કોઈ તેમને સાંભળી રહ્યું છે તેવો અહેસાસ કરાવી તેમની મદદ કરો. શાંતિથી પૂરી વાત સાંભળ્યા બાદ તમે તમારા વિચારો કહી શકો છો.

2) સંવાદ દરમિયાન એકબીજા સાથે બનેલી ઘટનાઓ શેર કરો:

વાત કરવાની કલા અને હુન્નર, જે એવા લોકોમાં ડર પેદા કરી શકે છે જે એમ માનતા હોય કે તેમની પાસે શેર કરવા જેવી કોઈ વાત નથી. ખાસ કરી, જો તે વાત અંગત, હરામ અથવા છૂપી બાબત વિષે હોય. વાત કરવાની રીત, તેણી શું કહેવા માગે છે, કોને કહેવા માગે છે અને તેના પરિણામ રૂપે તેણી શું અપેક્ષા રાખે છે, તેનો પૂરો વિચાર કરવાની વ્યકિતની ક્ષમતામાં સહાયરૂપ થાય છે, જ્યારે તેણીની વાતનો ઉપયોગ અને તેના ફેલાવ પર પૂરતું નિયંત્રણ મેળવો.

 a) જોખમો જાણો :

અંગત વાતને શેર કરવી, વ્યક્તિને વધારે શસક્ત મેહસુસ કરાવે છે અને એફ.સી.જી.ના અનુભવ હેઠળથી પસાર થયેલા મિત્રો અથવા અન્ય કુટુંબીજનો સાથે જોડે છે. પરંતુ, તેમાં અંગત જોખમો પણ ઉદભવી શકે છે,  વ્યક્તિ તેની વાત જણાવ્યા પછી પોતાને વધુ નિર્બળ અને એકલા મેહસુસ કરી શકે છે અથવા અન્ય લોકો દ્વારા તેને શરમિંદા કરવામાં આવી શકે છે.

લોકો જ્યારે તેમની વાત જણાવે ત્યારે તેમને જબરદસ્તી, બળજબરી અથવા શરમિંદા કરશો નહિં. લોકો તેમની વાત તમારી સાથે શેર કરવા પ્રોત્સાહન અને સહાયતા મહેસુસ કરે તેવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરવાનો પ્રયત્ન કરો.

 b) ફક્ત પોઈન્ટ્સમાં નહિં, આખી વાત બતાવો :

સ્ટોરીમાં સમજાવવાની, પ્રભાવ પાડવાની, પ્રેરણા આપવાની અને પગલાં લેવા લોકોને પ્રેરિત કરવાની તાકાત હોય છે. માનવીય, જોખમી અને પ્રામાણિક સ્ટોરીઓ સરળતાથી પોઈન્ટ્સમાં બેસતી નથી પરંતુ, અસમાનતા ધરાવતા વિવિધ પ્રકારના લોકોને એકસાથે જોડવાની તેમાં અકલ્પનીય શક્તિ હોય છે. લોકો તેમની વાત તમારી સાથે શેર કરવા પ્રોત્સાહન અને સહાયતા મહેસુસ કરે તેવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરવાનો પ્રયત્ન કરો.

3) સિક્કાની બન્ને બાજુઓને સ્વીકારો :

ખતનાની પ્રક્રિયા હેઠળથી પસાર થયેલી વ્યક્તિએ પીડા અને ઉદાસીનતાનો અનુભવ કર્યો હોય શકે અને/અથવા એવુ કંઈ જ અનુભવ્યું ના હોય. તેણી તે બાબતને અંગત રાખવા ઈચ્છતી હોય શકે અને તેણીને અન્ય લોકો સાથે ભાવનાત્મક લગાવની જરૂર હોય શકે. તેણી એફ.સી.જી.ને ખોટું માનતી હોવા છતાં, તેણી ધાર્મિક રીતે તેને સાચું માની શકે છે. તેણી એવી અન્ય ઘણા પ્રકારની મિક્સ લાગણીઓ મહેસુસ કરી શકે છે, જે શરૂઆતમાં વિચીત્ર લાગી શકે છે.  ઘણા બધા હકીકતો એક સાથે હોઈ શકે છે એ સમજવું મહત્વનું છે.

ખતના કેવી રીતે કરવામાં આવ્યું અને ખતના પ્રત્યેની તેણી જે મેહસુસ કરે છે તે સંબંધી મુદ્દાઓ સમજવા હંમેશા સરળ નથી હોતા અને બદલાવ તેમજ નવી સમજના દ્વાર ખોલવા, આપણે પરિસ્થિતિના બધા પાસાંઓને સ્વીકારવા અને જાણવા જરૂરી છે. ‘આ/પેલું’ના બદલે ‘બન્ને/તથા’ના રીતનો ઉપયોગ વધુ મદદરૂપ થાય છે.

       તમારા નજરીયાને બદલો :

જો આખું વિશ્વ આ મુદ્દાને તમારા નજરીયાથી જુએ તો તે સરળ હોય શકે છે પરંતુ, વાસ્તવમાં તે શક્ય નથી. વિરોધનું અસ્તિત્વ છે કારણ કે, આપણે ઈન્સાન છીએ અને આપણી અલગ-અલગ પૂર્વભૂમિકાઓ, પંરપરા અને માન્યતાઓનો અર્થ છે કે આપણે વિશ્વને અને તેના મુદ્દાઓને અનોખી અને અલગ-અલગ રીતે સમજીએ છીએ. આપણા બધામાં સમાવિષ્ટ સહાનુભૂતિ અને પ્રેમ જેવા સાર્વત્રિક માનવ સત્યોને માન આપો અને એફ.જી.સી.ના કારણે અમુક સ્ત્રીઓને શારિરીક અને માનસિક પીડા ભોગવે છે, જ્યારે અન્ય સ્ત્રીઓ કહે છે કે તેમને આવી પીડાનો અનુભવ નથી થયો, આવા અમુક ખાસ અને વિશિષ્ટ અનુભવોને ઓળખો. બધા લોકોને સહાય કરવી અને આદર આપવો એ મહત્વની બાબત છે.

4) વાતચીત ચાલુ રાખો :

સામાજિક બદલાવ આવતા સમય લાગે છે અને અવારનવાર આપણે એક સંવાદમાં જેવા પરિણામો જોઈએ છે તે મળતા નથી. તેથી, વાતચીત દરમિયાન જે કંઈ બને તેની નોંધ લેવી મહત્વનું છે અને ક્યારેક બધા પક્ષોને સામેલ થવા દો અને તેના પર વીચાર કરો. તેમ છતાં, તેને તમારી છેલ્લી વાતચીત ના બનવા દો. જો આપણે એકબીજા સાથે સતત વાતચીત કરતા રહીએ તો જ બદલાવ આવી શકે છે.

The unsolved riddle: conversations with survivors (Part 1)

By Hina Javed

(This article is the second in a series of personal essays by Hina Javed about her experience of reporting on FGC in Pakistan. Read the first part here: Violated Hopes: My struggle to report on Female Genital Cutting in Pakistan)

That night, after witnessing truth being replaced with the censor’s lie, I spent hours alone in my room, flinching at every little thought that crossed my mind. I sat on the tiniest corner of my bed, locked in a deep sulk. In the ensuing minutes and the quiet of that night, thoughts frantically raced through my head in an attempt to find the answer. Was the issue of female genital cutting (FGC) so intimidating that it could not be expressed aloud in the Pakistani media? Was this the way of patriarchy? It made you suffer in silence.

I traced my steps back to where I had deviated from the norm. The more I struggled to solve the mystery of why my well-researched article on FGC in Pakistan was no longer going to be published, the more I was convinced that the questions would be put away in the recesses of my mind, like an unsolved riddle.

In that instant, brief fragments of past conversations bubbled up in my consciousness. How bizarre it was that the reminders came flooding in at the very moment disorder took over my existence. I was now back to square one, having my first conversation with Amber* after she acknowledged the existence of FGC so matter-of-factly.

“But why would you cut an innocent girl who is still tasting the sweetness of childhood?” I asked, trying to make sense of it all.

“There is no harm in it,” Amber spoke with an indifference. “It makes the child pure for the rest of her life. We live in a sinful age where girls deviate when they hit puberty. Khatna is done to preserve their chastity and it’s a good thing!”

I nodded, less in agreement, and more as a courtesy to show I was listening.  

“You know how in foreign lands girls explore their sexuality before tying the knot?” She said in an almost condescending tone. “Circumcised girls don’t indulge in such things.”

Amber’s words hit me like a ton of bricks. We had been friends for some time now and frequently discussed women’s rights, consent, and feminism. In every conversation, it surprised me how much the two of us thought alike. However, this time I could not believe my ears as I listened to her justify female genital cutting.

I held myself from lashing out in protest at her promoting FGC. As Amber’s friend, and not a journalist, I could have countered her justifications. But, I refrained from hurting her religious sentiments and gave her the benefit of doubt to see if I was missing a point.

“But doesn’t it hurt a girl’s sexuality as she grows up?” I asked, my face scrunching up into an expression of worry. “What if your daughter doesn’t want this for herself?”

“It doesn’t work like that,” Amber said, softening her tone. “There was a time when family elders used to mask reality and constantly take us by surprise. There was less communication and more innocence. But, when it came to my daughter, I mentally prepared her for it ahead of time.”

I nodded, again less in agreement and more in courtesy.

“The doctor asked me not to hide anything from my daughter. In fact, this doctor is so professional,she doesn’t circumcise girls without their consent.”

“What was your daughter’s reaction like?” I asked in a muffled tone, full of disbelief at what Amber was telling me.  

“She was scared and had her fears, but she knew what was coming. After a few conversations, she made peace with it,” Amber went on. “My daughter will never blame me because I took her consent. Mothers who do it without their daughter’s consent are wrong, in my opinion. There is no harm in asking. They are girls. They will understand.”

Listening to Amber made me realize how we, as a society, misunderstand the concept of consent. The definition of ‘consent’ is written in crayon; raw, unfinished, unprocessed. What is confusing to a great many people is that consent cannot be given by a minor who because of their age cannot grasp the full implications of what is happening to them. Consent is more than forcing a grudging “yes” out of someone; it means getting informed permission from a person when they have the reasoning capacities of an adult. This lack of understanding consent can cause a lifelong impact on a girl’s sexuality when they are an adult – one that is eternally painful.

Amber and I gauged each other’s expressions with an uncertainty only we could discern. She was patient with my questions, but now I could feel a thought forming at the edge of her consciousness. She was wondering if perhaps I viewed her differently, thought negatively of her actions. She was starting to get a little frazzled. I changed the topic and asked her if I could call the following day.  

That night, I decided to pursue this topic as a story. I perused online resources and posted in a few closed forums to connect with more survivors. The mere thought of doing a thorough investigation on a topic as sensitive as FGC seemed far-fetched – almost impossible. I received several warnings from friends and colleagues asking me to back off. I didn’t.

The next day, I brewed coffee, cleaned my work space, drafted the questions and called Amber. Since my journalistic hat was now on, I decided to remain neutral – barely interrupting her as she spoke.

“Hello!” Amber said after picking up her phone.

“Hi!” I responded.

We waited for each other to fill the silence as if we had yet to discover the language in which we could really communicate on this topic.

“I hope I am not being a bother,” I said after 60 seconds.

“Not at all! Shoot me your questions, but please conceal my identity,” she requested.

“How prevalent is the practice in your community?” I asked as I checkmarked the question in my notebook.

“Well, it’s certainly not decreasing. I would say the trend is static. As hard as it would be for an outsider to believe, it’s still widely practiced by the current generation of Bohras,” she said. “It is a religious compulsion which everyone has to perform. Those who are doing it, continue the trend by passing their beliefs and values down the generations.”

“What do you think about the people who do not practice it?” I asked next.

“There are good and bad people in every community. While I won’t say those who have opted out of it are bad people, they could just be skeptical and unclear about the practice. Either way, it’s their belief and choice,” she said with a heavy heart. “But it is sad that nobody is there to clear the doubts of those who are distrustful of this practice.”

I paused for a brief moment to reflect on what she said and then asked, “How are they supposed to learn the reasoning behind this practice?”

Amber had been waiting for me to ask this question. She wanted me to explain her side of the coin. Perhaps, even promote it.

“Hina, I want to make this concept very clear to the general public. We face so much hostility from people; those who have failed to understand the essence of circumcision. They are the ones who have lost its meaning to time and are trying to garner attention from the rest of the world,” she poured her heart. “Not everyone is able to understand its absolute significance because it’s not easy to digest.”

“Would you like to explain the significance?” I asked.

“There’s a lot of depth to this practice. Even if I explain it to you, you will not understand and definitely won’t be able to do justice breaking it down in your article,” she responded.

“Can I try?” I asked in a faint voice.

“I will first look for an answer myself, and whatever I take from it, I will pass it on to you. It is necessary for me to seek a scholar’s counsel first.”

“Of course!” I said politely. “You can take your time. I would be delighted to write about the flipside too. It’s my job to balance the narrative.”

In that instant, the phone went silent at the other end.

“Hello? Hello?! Amber?” I kept saying, talking only to myself.

A few days later Amber called me back to apologise for the abrupt way our phone call ended. Her mother-in-law had flipped after hearing Amber utter the word Khatna to a stranger on the phone and told her to get off the phone. The overwhelming pressure mounted by her mother-in-law caused Amber to tell me that she would have to end her participation in my investigation. “I’ll try to answer most of your questions today, but I am afraid I will no longer be able to help you with this,” she said, a hint of fear in her tone.

“It’s okay, Amber. The last thing I want you to be is uncomfortable. It’s your choice to go ahead with it or opt out.” I answered.

“Hina, as promised, I reached out to a scholar. He refused to be quoted, so I will answer on his behalf and add a bit of my own knowledge.”

“That’s absolutely fine.” I said, then she shared with me her bit of knowledge.

“I will give you an example which will basically sum up everything. You know how when we read the Holy Book, there are certain words that have no meaning, or perhaps have layers of meanings? Circumcision is like that. There is so much depth to it that we will fail to understand it. A one liner won’t do it justice.”

Once again, her reponse left with me more questions instead of answers. I was now more determined in my quest for clarity. Suddenly, it was no longer about my next exclusive story and I fast realised that the only way to end my curiosity would be to ask more questions. It was now a matter of reaching out to the right people in the hope of getting to the bottom of the ambiguity surrounding khatna.

Time to pick up that phone, Hina, I thought to myself. And just like that, I embarked on my quest to search for answers. Little did I know that the journey ahead was full of obstacles, some of which would stretch me to the point that my existence was bursting at the seams.

*Amber is a pseudonym. The person’s original name has been changed to protect her identity.

શા માટે દાઉદી બોહરા ખતના પ્રથા અથવા ફીમેલ જેનિટલ કટિંગને અપનાવે છે?

છોકરીઓ માટેની ખતના પ્રથા શા માટે અપનાવવા આવે છે? દાઉદી બોહરા સમાજ સદીઓથી જાહેરમાં વાતચીત કર્યા વિના છૂપી રીતે બૈરાનીખતનાપ્રથા અપનાવી રહી છે, જે ફીમેલ જેનિટલ કટિંગ (એફ.જી.સી.) તરીકે પણ જાણીતી છે. ફક્ત પાછલા એક વર્ષથી, બોહરા આગેવાનો બોલી રહ્યાં છે કે શા માટે તેઓ સાત વર્ષની છોકરીના ક્લિટોરલ હૂડ ને કાપવાની પ્રથા અપનાવે છે. (બૈરાઓને સેક્સ્યૂઅલ આનંદનો અનુભવ કરવામાં મદદરૂપ થતા યોનિ અને મૂત્રમાર્ગ ની ઉપર આવેલ સંવેદનશીલ નસોવાળા ચામડીના બટન જેવા બંડલને ક્લિટોરિસ કહે છે અને ક્લિટોરિસને નુક્શાન થતું અટકાવવા તેના પરના આવરણને ક્લિટોરલ હૂડ કહે છે.)

જુન 2016માં, સયૈદના મુફદ્દલ સૈફુદિને એક પ્રેસ સ્ટેટમેન્ટ આપ્યું હતુ જેમાં તેમણે ખતનાને “ધાર્મિક શુદ્ધતા”ના કાર્ય તરીકે જણાવી છે. જે,પાછલા વર્ષે સહિયો સાથેની એક અંગત વાતચીતમાંસમાજના એક વરિષ્ઠ પ્રવક્તાએ આપેલા સ્ટેટમેન્ટ જેવું છે, તેમણે દાવો કર્યો હતો કે દાઈમ અલ ઈસ્લામ (10મી સદીનું ન્યાયશાસ્ત્રનું પુસ્તક) અનુસાર બૈરા અને મરદનાખતના પાછળનું મુખ્ય કારણ ફક્ત શારિરીક જ નહિં પરંતુ, “આધ્યાત્મિક” અને “ધાર્મિક” સ્વચ્છતા અથવા તહારત પણ છે.

ત્યારબાદ ફેબ્રુઆરી 2017માં, સમાજના એક વરિષ્ઠ પ્રવક્તાએ ધી હિન્દુસમાચારપત્રને એક અનામી મુલાકાત આપી હતી, જેમાં ફરી દાઈમ અલ ઈસ્લામ ની વાત કરી હતી. તે સિવાય, આ વખતે અનામી પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતુ કે ખતના “બૈરાના ચહેરા પરના તેજમાં અને તેણીના મરદ સાથેના સેક્સ્યૂઅલ સુખમાં વધારો કરવાનું” કાર્ય કરે છે.

હવે, જ્યારથી અમેરિકામાં ત્રણ બોહરાઓની એફ.જી.સી.ના આરોપ હેઠળ ધરપકડ થઈ ત્યારથી કેટલાક બોહરા બૈરાઓ જે ખતનાનું સમર્થન કરે છે તેમણે આ પ્રથાના બચાવમાં સોસિયલ મીડિયાનો સહારો લીધો છે. આ બધાબૈરાઓ દાવો કરે છે કે ખતનાસેક્સ્યૂઅલ ઉત્તેજના માટે અપનાવામાં આવે છે અને તે “વૈજ્ઞાનિક” અને “તબીબી” રીતે લાભદાયક છે કારણ કે તે “પશ્ચિમ દેશોમાં કરવામાં આવતી ક્લિટોરલ અનહૂડિંગ પ્રક્રિયા” જેવી જ છે. તેમાના કેટલાક બૈરાઓ એમ પણ દાવો કરે છે કે ખતનાજનનેન્દ્રિય (જેનિટલ) સ્વચ્છતા માટે અપનાવામાં આવે છે.

વધારે પડતા બોહરા બૈરાઓએ એક પેઢીથી બીજી પેઢીને ખતના પ્રથા આપતીવખતે, હજી સુધી આ રીતે તેનું પારંપરિક વર્ણન કર્યું નથી. પ્રોફેસર રેહાના ઘડિયાલીએ 1991માં, ઓલ ફોર ઈઝ્ઝત નામના એક આર્ટિકલમાં આશરે 50 બોહરા બૈરાઓના ઈન્ટરવ્યૂ લીધા હતા અને તેમાં ખતના માટેના સામાન્ય કારણો આ મુજબ જોવા મળ્યા હતા. ક) તે એક ધાર્મિક ફરજ છે. ખ) તે એક પરંપરા છે અને ગ) તે છોકરીની સેક્સયુઆલિટીને કાબુમાંરાખવા માટેઅપનાવામાં આવે છે.

ત્યારથી, કેટલાક સ્વતંત્ર સંશોધનકર્તા, કાર્યકર્તાઓ અને ફિલ્મ નિર્માતાઓને બોહરા બૈરાઓ સાથેની તેમની અસંખ્ય વાતચીતો દરમિયાન તેવા જ કારણો જોવા મળ્યા. બોહરા સમાજના મોટા ભાગના લોકોએ સતત દાવો કર્યો છે કે તેઓ તેમની છોકરીઓનું ખતના, તેમની સેક્સયુઅલ ઈચ્છાઓને કાબુમાં રાખવા અથવા તો ચૂપચાપ ધાર્મિક પરંપરાને અનુસરવા માટે અપનાવે છે. ઘણા બોહરા લોકો તો ક્લિટોરિસને “હરામ ની બોટી” અથવા પાપી માંસના ટુકડા તરીકે બતાવે છે.

સહિયોએ કરેલા 385 બોહરા બૈરાઓના રીસર્ચમાં પણ તેવા જ કારણો જોવા મળ્યા હતા. વધારે પડતા જવાબ આપવાવાળાઓએ દાવો કર્યો કે ખતના પ્રથાને પારંપરિક રીતે અથવા સેક્સયુઅલ ઈચ્છાઓને કાબુમાં કરવા માટે અપનાવામાં આવે છે, જ્યારે બહું ઓછાબૈરાઓએ “સ્વચ્છતા”, “તબીબી લાભ” અથવા “જાતીય સુખમાં વધારા”ને ખતના પ્રથાના કારણો બતાવ્યા હતા. 2012 માં ફિલ્મ નિર્માતા પ્રિયા ગોસ્વામિ, જ્યારે તેણીની ડૉક્યુમેન્ટરી પિંચ ઓફ સ્કિન નું રીસર્ચ કરી રહી હતી ત્યારે બોહરા ધાર્મિક સંસ્થાની એક મહિલા શિક્ષકે તો તેણીને સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું હતુ કે ખતના પ્રથા પાછળનું મુખ્ય કારણછોકરીઓની સેક્સયુઅલ ઉત્તેજનાઓને કાબુમાં કરવાનો છે જેથી, તેણી શાદી પહેલાં અથવા પછી અન્ય કોઈ વ્યક્તિ સાથે સેક્સ્યૂઅલ સંબંધો ના રાખે.

તો, શા માટે આજકાલના ઓનલાઈન ખતનાવિરોધીઓ તેની ઉલટી હકીકત આપીરહ્યાં છે અને દાવો કરી રહ્યાં છે કે બૈરાનુંખતના તેણીના સેક્સ્યૂઅલ સુખમાં વધારો કરવા માટે અપનાવામાં આવે છે? ખતના પ્રથા પાછળનું સાચુ કારણ શું છે?

આ બાબતને સમજવા ચાલો આપણે, બૈરાના ખતના વિષે ઈસ્લામિક પુસ્તક શું કહે છે તે જોઈએ.

ખાસ કરીને ઈસ્લામના શફી, હનબલી અને હનફિની કેટલીક ખાસ હદીથો છે, જેમાં ખતનાને સ્વીકાર્ય, ઈજ્જતવાળુ અથવા તો એક સુન્નત (સલાહભર્યું) તરીકે બતાવી છે. વિશ્વના ઘણા ઈસ્લામિક વિદ્વાનો વર્ષોથી આ હદીથની સચ્ચાઈ પર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહ્યા છે. પરંતુ, આપણે તેને સાચુ માનીએ તો પણ, આ હદીથ એ મુખ્ય સચ્ચાઈને પાકી કરે છે કે પેગંબર મહમ્મદના સમયમાં પણ અરેબિયન પ્રદેશોમાં પહેલાંથી જ ખતના પ્રથા ચાલુ હતી, ખતનાઈસ્લામમાં દાખલ કરેલી કોઈ નવી ધાર્મિક પ્રથા નથી.

એક હદીથ, સુનાન અબુ દાઉદ પુસ્તક 41, જેમાં વારંવાર સુનાન અબુ દાઉદની વાત કરવામાં આવી છે. તેમા નીચેની એક ખાસ બાબત સમાવિષ્ટ છે :

ઉમ્મ અતિય્યાહ અલ-અન્સારિયા માંથી:
એક સ્ત્રી મદિનામાં ખતના કરતી હતી ત્યારે પેગંબરે (પી.બી.યુ.એચ.) તેણીને કહ્યું હતુ કે વધારે કાપીશ નહિં કારણ કે તે બૈરા માટે વધારે સારૂં હોય છે અને મરદ ને વધારેગમે છે.

પેગંબર, સ્ત્રીને વધારે કાપવા અંગે સાવચેત કરે છે તે ઘટનાનુંઅલગ-અલગ વિદ્વાનોએ અલગ-અલગ રીતે અર્થ અને ભાષાંતર કર્યું છે. અમુક વિદ્વાનોએ તેનું ભાષાંતર એમ કર્યું છે કે “વધારે કાપશો નહિં કારણ કે તે બૈરાઓના સેક્સ્યૂઅલસુખ માટે છે અને મરદ દ્વારા તે વધારે પસંદ કરવામાં આવે છે”, જ્યારે અન્ય વિદ્વાનોએ તેનું ભાષાંતર એમ કર્યું છે કે “…તે ચહેરાના સૌંદર્યનું કારણ છે અને મરદ માટે તે વધુ આનંદદાયક છે.”

ધી પિલ્લર્સ ઓફ ઈસ્લામ (દાઈમ અલ-ઈસ્લામનું ઈસ્માઈલ પુનાવાલાએ કરેલુ અંગ્રેજી ભાષાંતર) ના વોલ્યુમ 1ના પેજ નં. 154 પર એક આવા જ વાક્યને એ રીતે ભાષાંતરીત કરવામાં આવ્યું છે કે “હે બૈરાઓ, જ્યારે તમે તમારી દીકરીઓનું ખતના કરો ત્યારે થોડો ભાગ છોડી દો (લેબિઆ અથવા ક્લિટોરિસનો ભાગ), તે તેણીના શુદ્ધ ચરિત્રનેબતાવશે અને તે બૈરાઓ તેમના મરદોને વધારે વહાલા લાગશે.” ઉપર બતાવેલ ધી હિન્દુ સમાચાર પત્રના એક ઈન્ટરવ્યૂમાં સમાજના એક પ્રવક્તાએ તેનું આવુ જ કંઈ ભાષાંતર કર્યું હતુ કે “બૈરાના ચહેરા પરના તેજમાં અને તેણીના મરદ સાથેના સેક્સ્યૂઅલ સુખમાં વધારો કરે છે”. (ઈટાલિક્સમાં આપેલ ભાગ ઉમેરવામાં આવ્યો છે.)

હું કોઈ અરેબિક વિદ્વાન નથી પરંતુ, આ અલગ-અલગ ભાષાંતર પરથી એ સ્પષ્ટ છે કે અલગ-અલગ અરેબિક અને ઈસ્લામિક વિદ્વાનોએ આ સંદેશનું થોડા તફાવત અને વિરોધાભાસ સાથે એક સરખો અર્થ કર્યો છે. અમુક લોકો તેને બૈરાના ચહેરાના “તેજ” અથવા “સૌંદર્ય” માં (જે તેણીના જાતિય સંતોષનો સંદર્ભ છે, અક્ષરશઃ તેજ નહિં) વધારો કરવાના રૂપે ભાષાંતરીત કર્યું છે, તોઅન્ય લોકોએ તેને બૈરા માટે “વધારે સારૂં” અથવા “શુદ્ધ” (જે તેણીની જાતિય શુદ્ધતાના સંદર્ભમાં હોય શકે છે) રૂપે ભાષાંતરીત કર્યું છે.

બધા મુસ્લિમો સહમત થશે કે જુની ઈસ્લામિક અરેબિકના શબ્દો વારંવાર અચોક્કસ અથવા ઘણા બધા અર્થોવાળા હોવાના કારણે તેને સમજવી સરળ નથી. પરંતુ, આ અચોક્કસતા આપણને એ સમજવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે કે, શા માટે બોહરા બૈરાની ઘણી પેઢીઓ માને છે કે ખતના બૈરાઓની સેક્સ્યૂઅલ ઈચ્છાને કાબુમાં કરવા માટે અપનાવામાં આવે છે અને શા માટે અન્ય બોહરા આ જ શબ્દોનો ઉપયોગ, એવો દાવો કરવા માટે કરી શકે છે કે ખતના સેક્સ્યૂઅલ સુખમાં વધારો કરવા માટે અપનાવામાં આવે છે.

હાલમાં જ ખતનાના ઉગ્ર સમર્થકો (સપોર્ટર) અને સુન્નિ ઈસ્લામિક વિદ્વાન આસિફ હુસૈન દ્વારા આ વિષય પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સ્પીક આઉટ ઓન એફ.જી.એમ.ના ફેસબૂક પેજ પરની એક ટિપ્પણીમાં તેમણે “સેક્સ્યૂઅલ સુખના વધારા” અને સ્ત્રીની શુદ્ધતા બન્ને વચ્ચેના સંબંધનો જીકર કર્યો છે. તેમણે કહ્યું છે કે :

તે [ક્લિટોરલ હૂડ કાઢવું] સ્ત્રીને અવશ્ય સેક્સ્યૂઅલ સુખનો સંતોષ આપે છે અને તેથી, એ તેણીની શુદ્ધતાની ખાતરી કરે છે. પ્રાચીન કાયદાશાસ્ત્રીઓ એવા સંકુચિત લોકો નહોતા. તેમણે પેગંબરના આ એક વાક્ય પરથી તેના સાચા અર્થનું અનુમાન કર્યું છે.

અન્ય શબ્દોમાં કહીએ તો, બૈરાના લગ્ન જીવન દરમિયાન તેણીના સેક્સ્યૂઅલ સુખની ખાતરી કરીને ખતના એ બાબતની ખાતરી કરશે કે તેણી સેક્સ્યૂઅલ સુખ માટે લગ્ન જીવનની બહાર જતી નથી. પેગંબરના શબ્દોના અલગ-અલગ અર્થ વચ્ચેનો આ સંબંધ સાચો લાગી રહ્યો છે અને જો તેને માનવામાં આવે તો, ખતના બૈરાના સેક્સ્યૂઅલ કાબુ મેળવવાસંબંધી બાબતપર કેન્દ્રિતછે.

 પરંતુ, શું ખરેખર આપણે બૈરાઓની જાતિય ઈચ્છાઓને કાબુમાં કરવાની કે વધારવાની જરૂર છે?

છેલ્લે તમે કોઈપણ કારણ આપો તો પણ, છોકરીના અંગછેદનની પ્રથાને વાજબી ઠેરાવી શકાય નહિં, ભલે તે કેટલી પણ “નાની” પ્રક્રિયા હોય.

કોઈપણ વ્યક્તિને બૈરાની સેક્સ્યૂઅલ ઈચ્છાઓ પર કાબુ રાખવાનો અથવા તો તેણીને શુદ્ધ બનવાનું કહેવાનો અધિકાર નથી. આ બધા પુરુષપ્રધાન વિચારો છે જેનું આજના વિશ્વમાં કોઈ સ્થાન નથી. તેજ રીતે, કોઈ પણ વ્યક્તિને એક નાની છોકરીનું અંગછેદન કરી તેણીના ભવિષ્યના સેક્સ્યૂઅલ જીવનને સારૂં બનાવવાનો પ્રયત્ન કરવાનો અધિકાર પણ નથી. સાત વર્ષની ઉંમરની કન્યાઓ સાથે સેક્સ્યૂઆલિટી સંબંધી છેડછાડ બિલકુલ થવી જોઈએ નહિં, તેમને સેક્સ્યૂઅલ સુખઅથવા અલગ અલગ જનન અંગોના કાર્યોની પણ સમજ હોતી નથી. શા માટે આપણે તેમના જનનાંગોને સ્પર્શ કર્યા વિના જન્મથી કુદરતી રીતે જેવા છે તેવા જ રહેવા દેતાનથી?

યાદ રાખો કે ક્લિટોરલ હૂડ શરીરનો એક મહત્વનો ભાગ છે, તે ક્લિટોરિસને વધારે ઉત્તેજન, ઘર્ષણ અને જખમ સામે રક્ષણ આપે છે અને સેક્સ્યૂઅલ ઉત્તેજના દરમિયાન ક્લિટોરિસને ખુલ્લું કરવા તે સ્વાભાવિક રીતે જ પાછું ખેંચાય છે. ક્લિટોરિસને ખુલ્લું કરવા તેને કાપવું જરૂરી નથી. આપણા શરીરના અંગો સાથે બ્લેડથી છેડછાડ કરતા પહેલાં આપણે તેના સ્વાભાવિક કાર્યોને સમજવા જોઈએ.

જાણ્યા-વિચાર્યા વિના ખતનાને “પશ્ચિમ દેશોના” ક્લિટોરલ અનહૂડિંગ સાથે સરખાવાનો દાવો કરવાના બદલે, આપણે એ સમજવું જોઈએ કે પરવાનગી વિના નાની છોકરીઓ પર ક્લિટોરલ અનહૂડિંગ કરવામાં આવતુ નથી. કામોત્તેજના દરમિયાન પ્રીપ્યુસ ટિસ્યુ (ક્લિટોરલ હૂડ) અવરોધ પેદા થતો હોય તેવી સમસ્યા ધરાવતી, જાતિય સુખમાં એક્ટિવ (સક્રિય) અમુક જબૈરાઓ તેને પસંદ કરે છે.

છેલ્લે, જો તમને લાગતું હોય કે ખતના પ્રથા પાછળનું અસલી કારણ તાહરત છે તો યાદરાખો કે, શારિરીક સ્વચ્છતાને સાબુ અને પાણી દ્વારા સારી રીતે જાળવી શકાય છે અને “આધ્યાત્મિક” અથવા “ધાર્મિક” શુદ્ધતા પ્રાપ્ત કરવાનો મુખ્ય સ્ત્રોત વ્યક્તિના જનનાંગોમાં નહિં પરંતુ, તેમના વિચારો, શબ્દો અને કર્મોમાં હોય છે.

(This article was first published in English on May 19, 2017. Read the English version here.)

Violated hopes: My struggle to report on Female Genital Cutting in Pakistan

By Hina Javed

Country: Pakistan

When sporting my journalistic hat, I tend to sniff out stories from unlikely sources, wherever they are hidden. I look out for news, dropping into places to see what is new. This time around, however, I wasn’t particularly looking for a story. I was just making small talk with a friend, who I would call Amber, sipping tea in the chilly, wintry breeze; the stillness of time hanging heavy in the thin air; the late afternoon light filtering through the branches of a tree.

Amber kept rambling about her married life and parental responsibilities, and how both were in permanent need of repairs or adjustments like an old car needs maintenance. I pretended to listen to her, albeit inattentively, all the while thinking about the most plausible excuse for not meeting a story deadline. And just in that moment, I snapped out of my reverie at the mention of the word khatna (also known as circumcision).

Suddenly, my eyes and ears were attentive, in perfect union. In that rare and curious moment, I dared to ask her if she was talking about Female Genital Cutting, a practice I thought did not exist in Pakistan. For a split second, I thought I might have violated an unwritten code of ethics. Maybe I had not phrased the question to fit the language of social architecture. It was too late now, but I still tried to rephrase the question, spitting out tiny fragments of sentences; struggling to find the right words and dwelling on the worst possible response.

The response was startling, if not dreadful. All this while, she was complaining about her 10-year-old daughter who had recently been cut and refused to urinate for several hours. Amber was worried that her daughter would develop an infection if she held it for too long. Perhaps, for me, this was the worst part. This limbo of not knowing whether to ask more questions, given the sensitivity of the topic. But, I gave in and flooded her with queries.

If there is one thing Amber knows about me is that I listen keenly without ever coming across as judgmental. I assume it’s because of my profession. People never ask me what I think, and I never tell them what I think, because in my view that’s the way a journalist is ought to behave.

The initial conversation got me thinking. I made several attempts to talk to Amber and determine the extent of the issue. She would mostly respond in bits and pieces, leaving me more confused than ever. One day, however, she started talking more openly; justifying the practice and expressing concerns over how misunderstood her community is. It was in that fleeting moment that I knew I had plunged into murky waters. I was ready to write my next story, except I was in a state of moral anarchy.

As I investigated the matter further for my piece, I realized something important had changed. The social architecture that dismisses the inconvenient truth of FGC was changing fast, but only among the younger generation of Bohra women. Outsiders, however, were still largely unaware of the practice. These women were speaking up in numbers too big to ignore. What was holding them, however, was the horror of bringing shame to their families and a subsequent fear of revealing a reality that would rather be rationalized away.

Listening to the stories of vulnerable women gave me sleepless nights. I felt burdened with a sense of responsibility too heavy for my shoulders to carry. They had expectations too great for me to fulfill; each one of them hanging on to the hope that my story will stir up a conversation in Pakistan and possibly bring an end to this practice.

A month later, I had almost finished writing the story despite my own uncertainties and misgivings. In my limited experience as a young journalist, I had done stories on sensitive topics but nothing came close to this. To counter my persisting doubts, I had the story edited by a trusted senior colleague who showed nothing but the greatest respect for my brave efforts. I was finally starting to feel a sense of gratification; a tiny ray of hope for giving a voice to the voiceless. I was ready to put it out before the general public. However, the journey was far from over.

The path ahead was ridden with disappointment. Pakistani media organisations refused to lay a finger on the piece due to sensitivities. I was told that I had crossed the comfort zone for the general public. The article caused a stir and went through clearance after clearance; each time censoring important chunks of information and eventually being turned down.  

I was aware of my country’s heavily censored media and the difficulties journalists had to overcome to report sensitive topics. However, my experience landed me on a different playing field altogether; one that was far from level. I was now a victim of the epidemic of shameful silencing. I was among the people who were hurt, humiliated and degraded because I had made the mistake of speaking out. I had forgotten that stirring up a conversation would dismantle the stronghold of patriarchy. I was asked to retreat and swallow my resentment, to bear up and direct my fury elsewhere. Or turn it inwards. Or stomp it out altogether.

As I sit here in silence, I feel the guilt of betraying the survivors and the fury of being betrayed by the so-called representatives. The former, a betrayal of hopes and expectations. The latter, a betrayal of attitudes. This unbearable pressure has crept into me like a blazing fire – at first slow but fast turning into an inferno. I exist in perpetual isolation and emotional turmoil. I am left to untangle the web of reasons why all my efforts backfired. I wallow in the awareness that no one will ever acknowledge the existence of an otherwise contested practice in my country. Every time I think about taking a small step in a positive direction, I am reminded of the faces of responsible individuals shut tight with lack of concern, or with apprehension that the conversation may open a gateway to a potentially dangerous territory that could affect them.

(Hina Javed is an investigative journalist based in Pakistan, driven by the ambition of tackling difficult, often untouched topics. Her focus is on stories related to human rights, health and gender.)

Sahiyo participates in 2017 Hilton Humanitarian Foundation Symposium

On October 11th, Mariya was invited to take part in the 2017 Hilton Humanitarian Foundation Symposium. Mariya, along with Tostan’s founder Molly Melching, and Safe Hands for Girl’s, Jaha Dukureh, was on a panel titled “Empowering the Silent to Speak, Engaging Communities to Respond”, to discuss FGC and the work being done to end it.

To watch a recap of the event, click here.

 

This year’s 2017 Hilton Humanitarian Prize was presented to icddr,b. To learn more about award recipient, click here.

Finally in the spotlight: Female Genital Cutting is getting national attention in Sri Lanka

Until a few months ago, Female Genital Cutting (FGC) in Sri Lanka was spoken about only in whispers within practicing communities and in a few news articles. Since last month, however, the issue has suddenly attracted the attention of the mainstream national media and has been the highlight of some crucial discussions among government ministers and activists.

In Sri Lanka, FGC is practiced among the Dawoodi Bohras (who call the practice Khatna or Khafz) and among the Sunni Moor and Malay communities (who call it Sunnath). While the Bohras cut the clitoral hoods of girls at the age of seven, the Moors and Malays cut baby girls when they are 40 days old. (Read more about it here.)

FGC is internationally recognised as a violation of the rights of women and children, and is illegal in several countries around the world. However, Sri Lanka — like its neighbour India — does not have a specific law against FGC/Khatna/Khafz/Sunnath.

In order to push for a law banning FGC, a group of human rights activists and lawyers have been gathering testimonies of Sri Lankan FGC survivors. These testimonies have drawn recent media attention, and were also formally submitted to the Sri Lankan Parliament Sectoral Oversight Committee in a meeting earlier this month.  

This long overdue exposure of the practice of FGC in Sri Lanka is strongly linked to the controversies around the country’s personal laws for minority communities like Muslims.

The background

The public debate about FGC has been brought about in the midst of the discussion in Parliament on reforms to the MMDA (Muslim Marriage and Divorce Act), which was enacted by the Sri Lankan Parliament in 1951. According to this website, “The origin of Sri Lankan MMDA stems from a code of law on marriage and divorce exported from Batavia (present day Indonesia) in 1770 during the Dutch rule. This law has gone through a process of codification over a period of time and is based on Sharia law and Islamic legal practices. However, the Act also includes provisions pertaining to local customs unknown to Islamic law…”

In addition, Article 16 in the Fundamental Rights chapter of the 1978 constitution of Sri Lanka enshrined MMDA and Muslim Personal Laws in Sri Lankan law through the following statement: “All written and unwritten law that existed prior to the 1978 Constitution is ‘valid and operative’.” This has been interpreted as legal validation of MMDA and Muslim Personal Laws and local customs even if they contradict, or are inconsistent with, the fundamental rights of Sri Lankan citizens. As the Sunday Observer stated in this article, “personal Laws exist to provide the minority communities the extra protection they need, but instead, they violate the fundamental rights of people in those communities.”

The MMDA reform debates have been ongoing for decades, but they recently came back into serious discussion, with the Sri Lankan government’s application to regain the GSP+ (Generalised Scheme of Preference) from the EU. This preference was taken away from Sri Lanka sometime in 2010 citing non-compliance with international Human Rights standards. One of the criteria cited by the EU to grant this preference back to SL, was to bring about reform to the MMDA; claiming it as a rights violation against women and children.

Citing these rights, many Muslim Women’s activists and lawyers urged for a ban on the practice of FGC, and gathered many testimonies from victims, which were presented to the Parliamentary Oversight Committee on Women and Gender (POCWG) set up to address the MMDA reforms.

Hope for the future

In the past two weeks, with increasing media attention on FGC in Sri Lanka, some spokespersons from the country’s Dawoodi Bohra community have responded by defending the practice. Their argument is that FGC is “just a nick” and not harmful, should not be called “mutilation”, and that it is done for personal hygiene and for religious reasons.

However, in a positive sign, a group of senior ministers in the Sri Lankan government reviewed the practice of FGC and came to an agreement that the ritual needs to be treated as a public health issue. The meeting, held last week, included the Minister of Justice, the Minister of Women and Child Affairs and the Chairperson of the National Committee on Women. The ministers indicated that they would work with the local Muslim communities and help raise awareness about the issue of Female Genital Cutting.

Sahiyo Volunteer Spotlight: Geethika Kodukula

Geethika is a graduate student of Biostatistics in Public Health at Kent State University, Kent Ohio. Originally from Hyderabad, she has been involved in social work since 2011 when she started studying Math, Stats and Computers at St. Francis Degree College for Women. She is a dog-person and endeavors to study Mental Health and suicidality among vulnerable populations. When she is not working on her research, she tries to read fiction and play video games.

1)    When did you first get involved with Sahiyo?Photo4_Geethika

I first reached out to Sahiyo in April 2016.

2)    What opportunities have you been involved with at Sahiyo?

I proofread and edit the newsletters, blog posts and media reports for readability, help with sending out the newsletter, spread word among my peers, and help maintain the Sahiyo blog.

3)    How has your involvement impacted your life?

I am proud to be a part of this community. It’s terrific to read our volunteers’ and founders’ achievements each month. The impact that we are trying to create together empowers me and helps me fight the helplessness I feel in the face of injustice. Survivor stories each month keep me motivated to keep fighting.

4)    What pieces of wisdom would you share with new volunteers or community members who are interested in supporting Sahiyo?

Never underestimate what you can do. Ask for help when you need it. Be brave enough to start a conversation that matters. Don’t forget to take care of yourself!

Working Together To Address FGC: Michigan Roundtable

On October 9th, Sahiyo, along with Equality Now, Tahirih Justice Center, and forma came together in a roundtable discussion with Michigan’s Department of Health and Human Services (DHHS) to engage in cross-discipline dialogue on the challenges and best practices regarding how to respond to FGC in the United States. The roundtable discussion helped attendees to increase their knowledge base on FGC, understand the medical circumstances associated with FGC, and identify strengths, gaps, and policy/law implications that could improve outcomes for children and families. Sahiyo’s Mariya helped to facilitate this initial roundtable, and continues to work with DHHS on next steps to ensure that we work to address the issue of FGC, and how to support survivors,  in a holistic manner.

Sahiyo’s Mariya Taher receives Survivor Activist Award

On Saturday, October 2, the Global Woman P.E.A.C.E. Foundation recognized Sahiyo Cofounder, Mariya Taher with the Survivor Activist Award at their annual 5K Walk to End FGM Charity Event in Washington DC. Mariya along with eight other deserving women and men were given Recognition Awards for the outstanding work toward ending female genital cutting and other injustices against women and girls during the pre-walk ceremony on the Washington National Mall in Washington, D.C.  

To learn more visit the Global Woman P.E.A.C.E. Foundation blog here.